امتیاز اساسی حکمت متعالیه

آیت الله جوادی آملی
۷ مهر ۱۳۹۲

javadiامتیاز اساسی حکمت متعالیه از سایر علوم الهی، مانند عرفان نظری، حکمت اشراق، حکمت مشاء، کلام و حدیث، با وجود اشتراکی که بین آنهاست، در این است که هر یک از آن علوم به یک جهت از جهات عرفان، برهان، قرآن و وحی اکتفا مینماید و به جهات دیگر نمیپردازد و اگر هم به جهتی از جهات دیگر دسترسی یافت، آن را مؤید فنّ خود میشمارد؛ نه دلیل و اگر هم توان دسترسی به آن را نداشت، به همان جهتِ خاصّ خود بسنده مینماید.

 
لیکن حکمت متعالیه کمال خود را در جمع بین ادلّه یاد شده، جستوجو میکند و هریک را در عین لزوم و استقلال، با دیگری میطلبد و با اطمینان به هماهنگی و جزم به عدم اختلاف، همه آنها را گرد هم میبیند...

 

جامعیت حکمت متعالیه در این است که هم اهل شهود را سیراب میکند و هم اهل بحث را به علم یقینی نائل میسازد…

 

حکمت متعالیه، مجموعه علوم عقلی و شهودی نیست؛ تا اگر کسی جامع آنها باشد و از هر یک به مقدار لازم مطلع گردد و آگاهی حاصل نماید، حکیم متألّه باشد؛ بلکه حکمت متعالیه به منزله حقیقت بسیطه‌ای است که در اثر بساطت خود همه کمالهای علوم یاد شده را به نحو احسن داراست و حکیم متألّه، انسان کاملی است که در پرتو اطلاق وجودی خویش واجد همه کمالهای عرفا، حکما، متکلّمان و محدّثان است؛ لذا معارف آنان را بهتر از خود آنها دارا و داناست و توان تقریر مطالب آنها را نیز به خوبی داراست؛ چون مطلق، همه کمالهای مقیّد را بهتر از خود مقیّد واجد است.

 

(رحیق مختوم؛ آیت الله جوادی آملی؛ ص ۱۶ تا ۲۰)


ارسال دیدگاه

در صورتی که تمایل دارید با شناسه خود پیام ارسال نمایید،‌
لطفا به حساب کاربری خود وارد شوید .