امکان علم دینی؛ بحثی در چالش‌های فلسفی اسلامی‌سازی علوم انسانی

حسین سوزنچی
۲ اردیبهشت ۱۳۹۲

چکیده:

از آنجا که برخی از مبانی حاکم بر علوم جدید با مبانی معرفتی اسلامی تعارض دارد، ورود علوم جدید،‌ به ویژه علوم انسانی به کشور ما، از ابتدا چالش‌هایی را به همراه آورد. عده‌ای راهکار را در تولید «علم دینی» معرفی کردند. از این رو، مهم‌ترین سؤال این است که «علم دینی» به چه معنا و تحت چه شرایطی ممکن است؟

 
مبانی معرفتی امکان علم دینی، به دو دسته مبانی علم‌شناختی و مبانی دین‌شناختی تقسیم می‌شود. در محور اول، سه چالش وجود دارد: یکی، اینکه هویت علم و معرفت در گروی بهره‌مندی از روش تجربی قرار گرفته است. دوم، اینکه ارزش‌ها کاملاً خارج از حوزه علم و معرفت دانسته شده و سوم، اینکه هرگونه ورود معرفتی پیش‌فرض‌ها به عرصه علم نفی شده است. در محور دوم، مهم‌ترین چالش، تبیین معرفت‌زا بودن گزاره‌های موجود در متون دینی است. با پذیرش این امر، قلمروی دین با علم تداخل جدی دارد. از این‌رو، علم دینی نه‌تنها ممکن است، بلکه اساساً علم نمی‌تواند به گزاره‌های دینی بی‌اعتنا باشد. از این‌رو، مفهوم «علم دینی»، نه از حیث «علم» بودن و نه از حیث «دینی» بودن به هیچ تناقض و نابسامانی‌ای مبتلا نمی‌باشد.


یک دیدگاه تا کنون.

  1. سعیده گفت:

    مقاله ی حاضر بر اساس اشتباهی بسیار عجیب تالیف شده و آن هم یکی پنداشتن پوزیتیویسم و تجربی دانستن علم است. آقای سوزنچی باید مشخص کند منظورش از علم چیست، تعریفی بدهد، چون با تعریف متداول آن مشکل دارد، و سپس مشخص کند این علمی که ایشان مطرح میکنند از چه روش هایی دست یافتنی است، این مقاله به دلیل روشن نبودن این مسائل سرتاسر دچار مبهم گویی است.

ارسال دیدگاه

در صورتی که تمایل دارید با شناسه خود پیام ارسال نمایید،‌
لطفا به حساب کاربری خود وارد شوید .