پیش فرض غربیان در بیان منشأ دین

عبدالحسین خسروپناه
۲۱ فروردین ۱۳۹۲

«گاهی منشأ دین به معنای منشأ پیدایش و تحقق دین است؛ غربیان با طرح این پرسش، پیش فرض ناگفته خود را نمایان می سازند. معنای دیگر منشأ دین، عبارت است از علت گرایش بشر به دین و اینکه بشر با چه عوامل روان شناختی و جامعه شناختی ای به دین و باورهای دینی گرایش پیدا می کند؟ غربیان بین این دو پرسش خلط کرده، بدون جداسازی آن ها از هم، به پاسخ مشترکی روی آورده اند. آن ها درباره دین و مذهب، از ابتدا بنا را بر غیرمنطقی بودن ریشه دین گذارده، دیدگاه های مختلفی از جمله ترس و جهل و از خودبیگانگی و عقده جنسی و غیره را مطرح کرده اند.» (خسروپناه، عبدالحسین؛ رویکرد استاد مطهری به علم و دین؛ ص۱۸)

«اگر مقصود از منشأ دین، علت فاعلی و تحقق‌بخش دین باشد، پاسخ آن، حق‌تعالی است. خدای سبحان، برای هدایت انسان‌ها، وحی و دین آسمانی را نازل می‌کند تا آن‌ها را به سعادت ابدی برساند. اما اگر مراد از منشأ دین، علت گرایش بشر به دین باشد، پاسخ آن، فطرت بشر است که به سوی خداشناسی و خداگرایی گرایش دارد.»  (همان؛ ص۲۴)

در واقع «پیغمبران (از جانب خداوند متعال) آنچه بشر بر حسب سرشت خود در جستجوی آن بوده است  بر او عرضه داشته اند.» (همان؛ ص۲۰)


ارسال دیدگاه

در صورتی که تمایل دارید با شناسه خود پیام ارسال نمایید،‌
لطفا به حساب کاربری خود وارد شوید .