معرفی مقاله «علم دینی از منظر حکمت اسلامی»

هادی بیات
۲۹ آذر ۱۳۹۱

 Parsania4مقاله «علم دینی از منظر حکمت اسلامی» از استاد حمید پارسانیا در نشریه راهبرد فرهنگ شماره ششم منتشر گردیده است. بر اساس پی نوشت انتهای آن، این مقاله در واقع حاصل سومین نشست با اساتید طرح علم دینی در مجمع عالی حکمت اسلامی در تاریخ ۶/۴/۱۳۸۹ است.

 
استاد پارسانیا تا حدی در میان مخاطبان مباحث علم دینی شناخته شده است. شاید بتوان از ایشان به عنوان یکی برجسته ترین شاگردان آیت الله جوادی آملی و آیت الله حسن زاده آملی در عرصه فلسفه و حکمت اسلامی و احیانا عرفان نظری یاد نمود. عمده کتب فلسفی و عرفانی آیت الله جوادی به دست ایشان نگارش یافته است که از جمله می توان به مجموعه ده جلدی رحیق مختوم در شرح کتاب عظیم «اسفار» از مرحوم صدر المتالهین یاد کرد. (لازم به ذکر است مجموعه ده جادی فوق الذکر صرفا شرح دو جلد اول از کتاب نه جلدی اسفار است و سایر مجلدات در راه انتشار هستند) همچنین کتاب «تبیین براهین اثبات خدا» و نیز کتاب «شریعت در آینه معرفت» و نیز کتاب «معرفت شناسی در قرآن» برخی دیگر از کتب فلسفی آیت الله جوادی هستند که همگی به دست استاد پارسانیا جلوه مکتوب یافته اند.

 
در مورد استاد پارسانیا نکات بسیاری شایان ذکر است که در مقدمه مقالات دیگری از ایشان به آنها خواهیم پرداخت.

 
اما مقاله حاضر را می توان مروری فشرده بر بسیاری  از نقطه نظرات آقای پارسانیا در زمینه علم دینی دانست. مقاله از تعاریف و معانی سه گانه علم یعنی تعریف پوزیتیویستی، تعریف پسا مدرن و تعریف ما قبل تجربی علم شروع می کند و ضمن تذکر به اینکه این تعاریف متفاوت اشتراک لفظی از نوع ادبی آن نیست، به تغییرات و تطورات معرفت شناسی و هستی شناسی و انسان شناسی ای اشاره می کند که این تفوت در تعریف را موجب شده اند. به بیان دیگر بحث ما بحثی ادبی و لغوی نیست که لفظی در برابر معنایی به کار رود و پس از مدتی دیگر، به لحاظ ادبی، آن معنا با معنای دیگری جایگزین شود.

 
به هر صورت مقاله به تقسیم بندی فرعی هریک از این سه تعریف پرداخته و شباهت ها و تفاوت های آنها  ا یاد آور می شود. سپس به تقسیم بندی دو گانه دیگری –بر اساس نسبت علم و فرهنگ- پرداخته و علم دینی و علم سکولار را مطرح می کند. عمده مقاله به تقسیم بندی ها و برداشتهای گوناگون از علم دینی پرداخته و نهایتا بر مبنای فلسفه اسلامی، برداشت صحیح و متقن را ارائه می کند.

 
با توجه به حجم زیاد نکات مطرح شده در مقاله که در حجم نسبتا کمی هم بیان شده مطالعه آن برای نا آشنایان به مبانی ایشان مناسب نیست. دوستانی که قبلا مقالاتی از استاد را خوانده اند مناسب است برای مروری فشرده ایم مقاله را به دقت بررسی کنند. شاید کتاب «علم و فلسفه» برای علاقه مندان به بحثی مبسوط و عمیق و نیز کتاب «معنا، امکان و راهکارهای علم دینی» از دکتر حسین سوزنچی گزینه های مناسب تری برای آشنایی با این نگاه هستند.


یک دیدگاه تا کنون.

ارسال دیدگاه

در صورتی که تمایل دارید با شناسه خود پیام ارسال نمایید،‌
لطفا به حساب کاربری خود وارد شوید .